Dierevoeding

Inligting oor skaapboerdery in kraal

Vraag

Ek wil graag 'n veevertakking inbring in my boerdery om dit meer te diversifiseer. My opset is huidiglik as volg: Ons produseer ongeveer 300 ton lusern, 30 ton mielies en 15-20 ton mieliekaf. Na aanleiding van bogenoemde inligting sal ek die volgende wil weet: Sal ek skaap in kraalomstandighede kan aanhou en bogenoemde voer tesame met lekaanvulling vir diere kan gee? Watter ras sal die beste aangepas wees vir hierdie opset? Hoeveel ooie sal ek kan aanhou na aanleiding van bogenoemde inligting? Hoe groot spasie per skaap sal nodig wees? Sal dit 'n winsgewende oefening wees?

Antwoord

  1. Ja, dit is moontlik om met u voerbronne skape op kraal aan te hou.  Die voedingsbehoeftes van ʼn 60 kg ooi met ʼn tweeling (as voorbeeld) in verskillende produksiestadiums, is as volg (NRC, 2007).

 

Produksiestadium

Droë materiaal *(DM) inname per dag (kg)

Proteïen @ 20% NDP (g/dag)

TVV (kg/dag)

Droog

1.05

79

0.56

Teelseisoen

1.15

93

0.61

Vroeg dragtig

1.51

129

0.80

Laat dragtig

1.65

173

1.09

Vroeg laktasie

1.80

281

1.20

Mid laktasie

1.94

235

1.03

*Droë materiaal (DM) verwys na 100 % droog.  Droë ruvoere soos bv. lusernhooi is nie 100 % droog nie, maar bevat ongeveer 10 % vog (lugdroog).

Bogenoemde tabel gee ʼn goeie aanduiding van die voedingsbehoeftes van ʼn 60 kg ooi onder kraaltoestande.  Die NRC-tabelle bevat baie meer detail in terme van voedingstowwe as bogenoemde, maar vir die bepaling van voerhoeveelhede, volstaan ons by bogenoemde riglyne.  Oor ʼn tweejaar-periode waar die ooi elke 8 maande lam, benodig sy nagenoeg 628 kg onderhoudsrantsoen en 574 kg laktasierantsoen.  Die laktasierantsoen word vanaf laat dragtigheid gevoer en moet met die nodige konsentrate gemeng word om aan die verhoogde voedingsbehoeftes te voorsien.  Mielies (of gars) en lusern is die beste grondstowwe om in so ʼn stelsel te gebruik en ek aanvaar dat die verskillende rantsoene self gemeng word omdat dit in meeste gevalle goedkoper as klaargemengde volvoere is.  In die berekeninge word konserwatiewe pryse van R1700/ton vir lusern (1ste graad) en R2200/ton vir mielies aanvaar.  Met die nodige konsentrate bygemeng, beloop die totale voerkoste per tweejaar-siklus R2495 per 60 kg ooi.  Maal- en mengkoste en kruipvoerkoste van die lam tot speen, is nie in berekening gebring nie.  Om gelyk te breek ten opsigte van voerkoste van die ooi, moet sy oor die tweejaar-siklus 4.7 lammers speen (speengewig van 24 kg op 60 dae met huidige stoorlamprys van R22/kg).  Om 4.7 lammers (speenpersentasie van 157 per lamgeleentheid) konstant oor ʼn tweejaar-siklus te speen, is moeilik volhoubaar.

In die praktyk het verskeie skaapboere oor die afgelope jaar van 3 lamseisoene in 2 jaar terug beweeg na een lamgeleentheid per jaar, bloot omdat lampryse te laag en/of voerkoste te hoog is.  Die ooi is ʼn ondoeltreffende voerbenutter wanneer sy nie lammers soog nie en in hierdie stadium moet sy op lae koste weidings loop.  Ten spyte daarvan dat lammers baie beter voeromsetters as ooie is, het verskeie skaapvoerkrale hul bedrywighede die afgelope tyd gestaak omdat lampryse te laag en/of voerkoste te hoog is.

Indien u ʼn beter prys vir lammers kan realiseer en voer heelwat goedkoper is as bogenoemde aannames, sal die uitkoms verskil.  Bring net ander kostes soos bv. uitgroei van vervangingsooie, ramkoste, sinkronisasie, voorkomende siektebeheer, parasietbeheer, arbeid, instandhouding van infrastruktuur en oorhoofse kostes ook in berekening.

Die finansiële uitkoms van u vraag hang dus baie af van die pryse van u voere en dit kan die som drasties verander.  U kan die volgende rantsoene en aanbevole innames as riglyne gebruik om kosteberekeninge te doen en ‘n bepaling te maak van hoeveel skape op die beskikbare voerbronne aangehou kan word.

 

Bestanddeel Onderhoud rantsoen (kg) Laktasie rantsoen  (kg) Kruiprantsoen  (kg) Afrondrantsoen (kg)
Lusern. Beste gehalte

400

100

150

Lusern. 2de Graad

500

Mieliemeel

400

600

600

Mieliekaf

340

Voermol SS200

150

200

Voermol Procon33

50

150

50

Maxiwolkonsentraat

150

Voermol Super 18

160

TOTAAL

1000

1000

1000

1000

Aanbevole innameper dier per dag (kg)

1.4

2.5

0.5

1.5

Dubbeldoel skaaprasse of tipes is meer doeltreffend in intensiewe stelsels.  Waak teen te groot ooie, want hulle is ondoeltreffend wanneer hulle nie soog nie.

  1. ‘n Vloerspasie van 4 tot 5 vierkante meter per ooi is voldoende mits die grond goed gedreineer is.

Geskryf deur: Hendrik van Pletzen, Tegniese Bestuurder, Voermol Voere (hendrikvp@mweb.co.za)

26 September 2014


Lewer kommentaar

Slegs in Afrikaans

Los 'n antwoord

Alle velde moet ingevul word.

Teken In

Ek het nie 'n rekening nie. Ek moet een skep.


Ek het my wagwoord vergeet X

Registreer

Het jy reeds 'n profiel? Teken asseblief in.


X